Inleiding
Naar aanleiding van een film die we zagen op RTL noord hebben we contact gelegd met de heer Kees Kooijman. Zie de film hieronder.
De stichting Maaien Waterplanten Randmeren heeft een prijs ontvangen voor hun innovatieve methode voor het maaien van de randmeren.
Dit gaf aanleiding voor de werkgroep Waterkwaliteit van Bewonersbelangen Blauwestad om de heer Kooijman op te zoeken en te kijken wat we van hem kunnen leren.
De heer Kees Kooijman
Kooijman vertelde dat kranswier en ster-kranswier niet hoger worden dan 30 cm en deze overwoekeren fonteinkruid. Dat betekent mogelijk een goede oplossing voor ons fonteinkruid probleem. Echter plantengroei laat zich niet voorspellen. Wellicht is het al eens geprobeerd en moet het nu met ster-kranswier geprobeerd worden.
De SMWR maait ong. 450 ha waarvan 200 ha twee keer. De waterplanten mogen tot 60 cm boven de bodem worden gemaaid. Dit is een eis omdat het een Natura 2000 gebied betreft.
In tegenstelling tot het Oldambtmeer waar de waterplanten tot 20 cm mogen worden afgemaaid (contract met vd Flier 2023).
De SMWR maait met drie boten en het meer is ongeveer 2 m diep.
Kooijman melde dat als het meer 5 m diep zou zijn er geen waterplanten probleem is.
Prof. dr. ir. P.F.M. (Piet) Verdonschot
In januari 2020 bracht de Stichting Maaien Waterplanten Randmeren de notitie “Integrale aanpak waterplantenproblematiek Randmeren” naar buiten. Een pleidooi voor een integrale aanpak van de waterplanten problematiek op de randmeren. Toegespitst op het Eemmeer gaat het om een combinatie van verdiepen en verontdiepen (moerasvorming) binnen de contouren van een natuurlijk inrichtingsmodel zoals dat door prof. P. Verdonschot van de Wageningen Universiteit wordt voorgestaan.
Kooijman vertelde dat Verdonschot een oplossing heeft waarmee niet het gehele gebied op 5 meter diepte gegraven hoeft te worden. In deze methode is er een
- overgangszone met ondergedoken waterplanten (langstelig of bodem bedekkend). Deze zone ligt tussen
- de moerassige oeverzone en
- dan komt de diepe zone.
Uitleg hier over deze methode in het aangehechte document Fundamentele bouwstenen Randmeren. Bijlage op aanvraag.
Beargumenteerd kan worden dat als je de maaikosten van een aantal jaren bij elkaar optelt uiteindelijk de methode van Verdonschot goedkoper is. Tevens zou dit plan de Blauwestad op de kaart zetten. Blauwestad kan daarmee gelden als voorbeeld voor Nederland die de transitie succesvol heeft doorstaan door een schoon milieu te combineren met recreatie (bedoeld wordt niet alleen recreatief zwemmen).
Tevens doet dit recht aan waar de Blauwestad voor is gemaakt: Recreatie, Wonen, Werken in een Schone omgeving!
Hoe werkt het maaien in de randmeren
De randmeren wordt gemaaid met een maaibak van 7,5 m breed. Dit maakt het aaneengesloten maaien gemakkelijker. De Opdrachtnemer maait een volle dag en heeft weinig onproductieve uren. Onproductieve uren ontstaan wanneer maaisel moet worden weggevaren naar het depot.
Noot: de maaier wordt voortgeduwd door een kotter. Dat zou voor de Blauwestad betekenen dat de huidige maaiboten moeten worden omgebouwd.
De Werkgroep Waterkwaliteit heeft de gegevens van de ontwerper en de bouwer van de maaier zoals gebruikt in de randmeren. In overleg beschikbaar.
De maaiboot heeft ongeveer Euro 3,5 ton gekost en dit geld is opgebracht door externe partijen.
Op dit moment is men bezig om de maaier in eigendom te brengen van de Opdrachtnemer.
De maaiboot is een catamaran. Dat is gedaan omdat dit het minste water opstuwt. Bij een normale boot worden de waterplanten opgestuwd en gaan de planten liggen en dan worden alleen de toppen van de planten gemaaid. Tevens wordt het opstuwen van de planten verergert bij te snel varen.
Kooijman geeft aan dat het maaien in stroken beter zal gaan wanneer er boegschroeven worden toegepast in de boot. Ze zijn dit nog aan het optimaliseren.
Lumineus idee is om op de maaiboot een Fishfinder mee te laten varen. Techmaps werkt vanuit kleuren die via de satellietfoto’s worden geïnterpreteerd maar een Fishfinder meet de waterdiepte en ziet daadwerkelijk wat er onder water aanwezig is. Door de info van de Fishfinder te combineren met de info van de satellietkaarten kan Techmaps op den duur steeds beter voorspellen hoe de plantengroei zich ontwikkeld.
Aanbesteding
Techmaps
Techmaps (Waterplanten.nu) legde uit dat er drie app ’s (applicaties = programma’s) zijn gemaakt.
- Voor de waterbeheerder is een app gemaakt om conclusies te kunnen trekken uit de gegevens over het gebied. Met AI worden de satellietfoto’s onderzocht en aan de hand van de kleuren wordt berekend wat er aan de hand is. In de praktijk blijkt dat behoorlijk nauwkeurig. Naast deze gegevens neemt de stichting (SMWR) kwaliteit controles met de Fishfinder van BIOBASE. De gegevens van de Fishfinder wordt ook verwerkt in de app. Bijlage op aanvraag.
- Voor de maaier. De maaier kan met een tablet in het vak waar hij opdracht voor heeft gekregen zien waar hij maait. De maaibreedte is 7,5 meter en het is nog steeds lastig om goed aaneengesloten te maaien. Daarvoor wil men boegschroeven op de maaiboot aanbrengen.
- Voor recreanten. Met de app kun je zien waar recentelijk is gemaaid en daarmee je vaarroute kunt bepalen met de kans op zo weinig mogelijk last van waterplanten.
Conclusie
De methode van maaien van de randmeren werkt beter. De prijs-kwaliteitverhouding is beter.
De provincie kan als ze dit op deze wijze laten uitvoeren goedkoper gaan werken en een betere kwaliteit realiseren. Tevredenheid van de varende en zeilende recreanten komt dat ten goede. Tevens doet dit meer recht aan het recreatieve doel wat het Oldambtmeer heeft. Echter daar zijn investeringen voor nodig maar die zijn mogelijk in een aantal jaren terug verdiend.
Mooier en uiteindelijk goedkoper zou zijn als de provincie de methode van het natuurlijk inrichtingsmodel zoals dat door prof. P. Verdonschot een kans zou geven. Tevens is de methode Verdonschot een oplossing en niet een symptoombestrijding wat maaien wel is.
Kortom: wordt vervolgd.
